futures contract อ่านอย่างไร? ขนาดสัญญา Tick และวันครบกำหนด

By 3055 | GOC Prime Research Team2 OCT, 202610 views

futures contract คือสัญญาซื้อขายล่วงหน้าหนึ่งประเภทที่มีรายละเอียดมาตรฐาน การรู้ชื่อสินทรัพย์อ้างอิงยังไม่พอ เพราะสัญญาที่เกี่ยวข้องกับสินค้าเดียวกันอาจมีขนาด หน่วยราคา และวิธีชำระต่างกัน เอกสาร contract specifications จึงเป็นสิ่งที่ควรอ่านก่อนส่งคำสั่ง ไม่ใช่หลังพบว่ากำไรขาดทุนมากกว่าที่คิด หากต้องการทบทวนพื้นฐานว่า สินค้าโภคภัณฑ์คืออะไร สามารถอ่านความหมายและลักษณะสำคัญก่อนเจาะลึกหัวข้อนี้ได้

ขนาดสัญญาบอกว่าควบคุมปริมาณเท่าไร

ตัวอย่าง Brent Crude Futures มาตรฐานของ ICE (Intercontinental Exchange, Inc.) มีขนาด 1,000 บาร์เรลต่อสัญญา และเสนอราคาเป็นดอลลาร์ต่อบาร์เรล สมมติราคา 80 ดอลลาร์ มูลค่าอ้างอิงของหนึ่งสัญญาจะเท่ากับ 80,000 ดอลลาร์ ตัวเลขราคากับมูลค่าทั้งสัญญาจึงเป็นคนละเรื่อง

ขนาดของสัญญานี้ไม่ควรนำไปใช้กับผลิตภัณฑ์ที่ใช้คำว่า mini, micro หรือผลิตภัณฑ์จากผู้ให้บริการอื่นโดยไม่ตรวจสอบ เพราะชื่อที่คล้ายกันไม่ได้รับประกันตัวคูณเดียวกัน

Tick Size และ Tick Value ใช้คำนวณการเปลี่ยนแปลง

สำหรับสัญญา Brent ที่ยกตัวอย่าง การเปลี่ยนแปลงราคาขั้นต่ำเท่ากับ 0.01 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล จึงคิดเป็น 10 ดอลลาร์ต่อหนึ่ง tick ต่อสัญญา จากการคูณ 0.01 ด้วย 1,000

สมมติถือ long หนึ่งสัญญาจากราคา 80.00 ไปปิดที่ 79.50 ราคาลดลง 0.50 ดอลลาร์หรือ 50 ticks ผลขาดทุนจะเท่ากับ 500 ดอลลาร์ก่อนค่าธรรมเนียม หากถือสองสัญญาผลขาดทุนในเงื่อนไขเดียวกันจะเป็น 1,000 ดอลลาร์ ตัวอย่างนี้ไม่ใช่ราคาเสนอซื้อขายปัจจุบัน

วันซื้อขายสุดท้ายกับเดือนสัญญาอาจไม่ใช่เดือนเดียวกัน

เดือนที่อยู่ในชื่อสัญญาไม่ได้หมายความว่าจะถือซื้อขายได้จนถึงวันสุดท้ายของเดือนนั้นเสมอไป ต้องอ่าน last trading day และข้อกำหนดครบกำหนดของผลิตภัณฑ์โดยตรง พร้อมตรวจว่านายหน้ากำหนดให้ลดหรือปิดสถานะก่อนเส้นตายตลาดหรือไม่

วิธีชำระราคาก็ต้องอ่านอย่างเจาะจง เช่น ICE (Intercontinental Exchange, Inc.) อธิบายสัญญา Brent ว่ามีการส่งมอบผ่านกระบวนการ Exchange for Physical (EFP) และมีทางเลือกชำระเป็นเงินสดตามเกณฑ์ที่กำหนด ไม่ควรเหมารวมว่าฟิวเจอร์สน้ำมันทุกตัวส่งมอบหรือชำระแบบเดียวกัน

เงินหลักประกันต้องอ่านแยกจากมูลค่าสัญญา

Initial margin และ maintenance margin เป็นเงื่อนไขการรักษาสถานะ ไม่ใช่ราคาซื้อสินค้าหรือวงเงินขาดทุนสูงสุด นอกจากตรวจอัตราปัจจุบัน ควรคำนวณผลกระทบเมื่อราคาขยับหลายระดับ รวมถึงความสามารถเติมเงินหากถูกเรียกหลักประกัน

ตารางอ่านข้อกำหนดก่อนคิดกำไรขาดทุน

การอ่าน futures contract ควรทำเป็นลำดับจากสินทรัพย์อ้างอิงไปสู่จำนวนเงิน ตารางนี้เป็นรายการตรวจ ไม่ใช่ข้อกำหนดของทุกตลาด หากแหล่งข้อมูลสองแห่งให้รายละเอียดต่างกัน ต้องตรวจชื่อผลิตภัณฑ์และวันที่เอกสาร ไม่เลือกตัวเลขที่ทำให้ใช้เงินเริ่มต้นน้อยกว่าโดยไม่รู้ว่าเป็นสัญญาชนิดเดียวกันหรือไม่

ข้อกำหนด	คำถามที่ต้องตอบ	ใช้เพื่ออะไร
สินทรัพย์และรหัส	อ้างอิงสินค้าและเดือนใด	ป้องกันเลือกสัญญาผิด
ขนาดและหน่วย	หนึ่งสัญญาแทนปริมาณเท่าใด	คำนวณมูลค่าอ้างอิง
Tick	ขยับขั้นต่ำกี่หน่วยราคา	แปลงเป็นเงินต่อสัญญา
วันสำคัญ	ซื้อขายและจัดการส่งมอบเมื่อใด	วางแผนปิดหรือเปลี่ยนเดือน
การชำระราคา	เงินสดหรือกลไกส่งมอบแบบใด	เข้าใจภาระตามสัญญา

คำนวณมูลค่าอ้างอิงและความเสี่ยงคนละขั้น

มูลค่าสัญญาไม่เท่ากับเงินที่พร้อมเสีย

สมมติ futures contract มีขนาด 100 หน่วยสินค้า ราคา 80 ดอลลาร์ต่อหน่วย มูลค่าอ้างอิงคือ 8,000 ดอลลาร์ หากขยับลง 2 ดอลลาร์ ผู้ถือฝั่งซื้อขาดทุน 200 ดอลลาร์ต่อสัญญาก่อนค่าใช้จ่าย ตัวเลขมูลค่าอ้างอิงช่วยบอกขนาดสถานะ ส่วนเงินขาดทุนในสถานการณ์หนึ่งต้องคำนวณจากส่วนต่างราคา ทั้งสองค่าไม่ควรนำมาใช้แทนกัน

หาก futures contract สมมตินี้เปลี่ยนราคาขั้นต่ำ 0.05 ดอลลาร์ต่อหน่วย มูลค่าหนึ่ง Tick เท่ากับ 0.05 × 100 หรือ 5 ดอลลาร์ การขยับ 2 ดอลลาร์จึงเท่ากับ 40 Tick และให้ผล 200 ดอลลาร์เหมือนวิธีแรก การคำนวณซ้ำสองวิธีช่วยตรวจหน่วยและตัวคูณ หากคำตอบต่างกันควรหาสาเหตุก่อนเริ่มซื้อขายจริง

แปลงงบความเสี่ยงเป็นจำนวนสัญญา

สมมติต้องการวางแผน futures contract ด้วยงบความเสียหายตามสถานการณ์ 500 ดอลลาร์ ระยะจากราคาเข้าไปถึงระดับออกที่ตั้งไว้ 2 ดอลลาร์ ขนาดสัญญา 100 หน่วย และประมาณค่าใช้จ่ายไปกลับ 10 ดอลลาร์ต่อสัญญา ต้นทุนความเสี่ยงตามแผนคือ 210 ดอลลาร์ จำนวนสัญญาเชิงคำนวณจึงเป็นปัดลงของ 500 ÷ 210 หรือ 2 สัญญา

สูตรดังกล่าวไม่รับประกันว่า futures contract จะขาดทุนไม่เกิน 500 ดอลลาร์ เพราะราคาที่ออกจริงอาจต่างจากระดับที่ตั้งไว้และค่าใช้จ่ายอาจเปลี่ยน หากเผื่อสถานการณ์ออกที่ส่วนต่าง 3 ดอลลาร์แทน ความเสี่ยงต่อสัญญาเพิ่มเป็น 310 ดอลลาร์ และสองสัญญาเป็น 620 ดอลลาร์ ตัวอย่างชี้ว่าควรทดสอบหลายสถานการณ์ ไม่ใช้สูตรจำนวนสัญญาเป็นเพดานความเสียหายแน่นอน

ตรวจวันสำคัญให้มากกว่าชื่อเดือน

เดือนสัญญาไม่ใช่วันสุดท้ายที่ซื้อขายได้เสมอ

ชื่อเดือนของ futures contract ใช้ระบุสัญญา แต่วันซื้อขายสุดท้าย วันแจ้งส่งมอบ และข้อจำกัดของผู้ให้บริการอาจเป็นวันต่างกัน วิธีปฏิบัติคือจดวันจากเอกสารตลาดและผู้ให้บริการที่ตรงกับสัญญา ไม่อนุมานว่าซื้อขายได้จนวันสุดท้ายของเดือน และควรทบทวนปฏิทินเมื่อมีประกาศปรับเปลี่ยน

ตรวจว่าราคาที่วิเคราะห์ตรงกับสัญญาที่ส่งคำสั่ง

หากกราฟ futures contract เป็นข้อมูลต่อเนื่องหลายเดือน แต่คำสั่งซื้อขายระบุเดือนเดียว ราคาที่เห็นในอดีตอาจผ่านวิธีต่อกราฟหรือปรับฐาน ควรใช้กราฟของสัญญาที่ซื้อขายประกอบการตรวจจุดราคา ไม่ยึดระดับจากกราฟต่อเนื่องโดยไม่รู้วิธีสร้างข้อมูล การเปลี่ยนเดือนต้องพิจารณาราคาทั้งสองฝั่งและค่าใช้จ่ายด้วย

ใช้แบบบันทึกหนึ่งหน้าต่อหนึ่งผลิตภัณฑ์

ก่อนเปิด futures contract ให้บันทึกรหัสสัญญา หน่วยราคา ตัวคูณ Tick หลักประกัน และการชำระราคา พร้อมวันที่ตรวจสอบ แล้วลองคำนวณทั้งฝั่งซื้อและขายด้วยส่วนต่างราคาเดียวกัน หากยังไม่ทราบข้อใด ไม่ควรเติมด้วยข้อมูลจากผลิตภัณฑ์ชื่อคล้ายกัน แบบบันทึกที่ใช้ซ้ำได้ช่วยลดความผิดพลาดเชิงกลไก แต่ยังไม่แทนแผนลงทุนและการบริหารเงินทั้งหมด

ตรวจการคำนวณก่อนเพิ่มจำนวนสัญญา

เมื่อคำนวณหนึ่งสัญญาแล้ว ลองตรวจอีกครั้งโดยใช้มูลค่าหนึ่ง Tick คูณจำนวน Tick ที่ราคาเปลี่ยน หากตรงกับส่วนต่างราคาคูณขนาดสัญญา จึงค่อยนำจำนวนสัญญาเข้ามาคูณ วิธีแยกทีละขั้นช่วยเห็นความผิดพลาดของจุดทศนิยมและหน่วยราคา ก่อนตัวเลขถูกขยายตามขนาดสถานะ

อีกสิ่งที่ควรจดคือสกุลเงินของกำไรขาดทุนกับสกุลเงินที่ใช้ประเมินทุน หากไม่ตรงกันต้องระบุอัตราที่ใช้แปลงและเวลาอ้างอิง การดูเฉพาะจำนวนเงินในสกุลหนึ่งโดยไม่เทียบฐานทุนเดียวกันอาจทำให้เข้าใจเปอร์เซ็นต์ความเสียหายคลาดเคลื่อน

สรุป

futures contract ต้องอ่านให้ครบก่อนคำนวณกำไร เลือกสัญญาที่สนใจหนึ่งรายการ ทำแบบบันทึกข้อกำหนด แล้วทดสอบมูลค่า Tick จำนวนสัญญา และสถานการณ์ออกจากสถานะให้ตรงกับหน่วยจริง

สำหรับใครที่สนใจเรื่องการลงทุนและอยากจะเริ่มลงทุน เทรด Forex สามารถเปิดบัญชีผ่าน GOC Prime ทางหน้าเว็บไซต์ได้เลย ก่อนเปิดบัญชีควรตรวจรายละเอียดบริการและเงื่อนไขเรื่อง ค่า Swap เลเวอเรจ ค่าธรรมเนียม ประเภทบัญชี และช่องทางดูแลลูกค้าที่ผู้ให้บริการประกาศในปัจจุบัน เพื่อให้เลือกเงื่อนไขที่ตรงกับรูปแบบการใช้งานและความเสี่ยงที่ยอมรับได้