CAPEX และ OPEX คืออะไร ต่างกันอย่างไร พร้อมตัวอย่าง

OPEX คือรายจ่ายเพื่อดำเนินกิจกรรมของธุรกิจ เช่น ค่าใช้จ่ายบุคลากรฝ่ายบริหาร ค่าโฆษณา และค่าบริการที่ใช้ในแต่ละงวด ส่วน CAPEX คือรายจ่ายลงทุนในทรัพยากรที่ให้ประโยชน์ระยะยาวและเข้าเกณฑ์รับรู้เป็นสินทรัพย์ เช่น เครื่องจักรหรืออุปกรณ์ ความต่างสำคัญจึงอยู่ที่ลักษณะรายจ่ายและวิธีรับรู้ต้นทุน ไม่ใช่เพียงจำนวนเงินที่จ่าย

การแยกสองคำนี้ช่วยอธิบายว่าทำไมธุรกิจจ่ายเงินก้อนใหญ่แล้วกำไรไม่ได้ลดลงทั้งหมดในทันที หรือทำไมบางบริษัทมีกำไรแต่เงินสดเหลือไม่มาก การอ่านงบจึงต้องพิจารณาทั้งค่าใช้จ่าย สินทรัพย์ และกระแสเงินสดร่วมกัน

OPEX คืออะไร และมีค่าใช้จ่ายอะไรบ้าง

OPEX ย่อมาจาก Operating Expenditure หมายถึงรายจ่ายที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานของธุรกิจ โดยทั่วไปต้นทุนที่ไม่เข้าเกณฑ์รับรู้เป็นสินทรัพย์จะรับรู้เป็นค่าใช้จ่ายตามงวดที่ได้รับบริการหรือใช้ประโยชน์ ไม่จำเป็นต้องตรงกับวันที่จ่ายเงินสด

ตัวอย่างเช่น บริษัทจ่ายค่าบริการล่วงหน้าครอบคลุมหลายเดือน เงินสดอาจออกตั้งแต่วันแรก แต่ค่าใช้จ่ายต้องพิจารณาตามช่วงเวลาที่ได้รับบริการ จึงไม่ควรเข้าใจว่า OPEX หมายถึงจ่ายเงินแล้วหักเป็นค่าใช้จ่ายทั้งหมดในวันเดียวเสมอไป

คำว่า OPEX อาจใช้ขอบเขตต่างกันตามบริบท หากใช้เปรียบเทียบกับ CAPEX จะเน้นแยกรายจ่ายดำเนินงานออกจากรายจ่ายลงทุน แต่หากอ่านรายการ Operating Expenses ในงบหรือรายงานของบริษัท ต้องตรวจว่าบริษัทรวมต้นทุนขาย ค่าเสื่อมราคา หรือค่าใช้จ่ายประเภทใดไว้บ้างก่อนเปรียบเทียบตัวเลข

CAPEX คืออะไร และต่างจากค่าใช้จ่ายประจำอย่างไร

CAPEX ย่อมาจาก Capital Expenditure หมายถึงรายจ่ายลงทุนเพื่อซื้อ สร้าง หรือปรับปรุงทรัพยากรที่ใช้สร้างประโยชน์ให้ธุรกิจในระยะยาว โดยต้องเข้าเกณฑ์รับรู้เป็นสินทรัพย์ตามมาตรฐานบัญชีที่เกี่ยวข้องด้วย

ตัวอย่างที่พบได้คือเครื่องจักร อาคาร อุปกรณ์ และซอฟต์แวร์บางประเภท ต้นทุนที่รับรู้เป็นสินทรัพย์ไม่ได้ถูกหักออกจากกำไรทั้งหมดในวันที่ซื้อ แต่จะกระทบค่าใช้จ่ายตามลักษณะของสินทรัพย์ เช่น ค่าเสื่อมราคา ค่าตัดจำหน่าย หรือการด้อยค่า

อย่างไรก็ตาม การจ่ายเงินจำนวนมากหรือคาดว่าจะได้รับประโยชน์หลายปีไม่ได้ทำให้รายจ่ายเป็น CAPEX โดยอัตโนมัติ ต้องพิจารณาการควบคุมทรัพยากร เกณฑ์รับรู้สินทรัพย์ และนโยบายบัญชีที่ใช้ด้วย

หลักคิดสำคัญ: ประโยชน์ในอนาคตและความสามารถวัดต้นทุน

ตาม International Accounting Standard 16 Property, Plant and Equipment ของ IFRS Foundation ต้นทุนสินทรัพย์มีตัวตนรับรู้ได้เมื่อมีความเป็นไปได้ที่ประโยชน์ทางเศรษฐกิจในอนาคตจะไหลเข้าสู่กิจการและวัดต้นทุนได้อย่างน่าเชื่อถือ ต้นทุนเริ่มต้นรวมราคาซื้อและต้นทุนโดยตรงที่ทำให้สินทรัพย์พร้อมใช้งาน ไม่ใช่ค่าใช้จ่ายทุกอย่างที่เกี่ยวข้องแบบกว้างๆ

สำหรับสินทรัพย์ไม่มีตัวตน International Accounting Standard 38 กำหนดให้รายจ่ายวิจัยรับรู้เป็นค่าใช้จ่าย ส่วนรายจ่ายพัฒนาสามารถบันทึกเป็นสินทรัพย์ได้เมื่อผ่านเกณฑ์ เช่น มีความเป็นไปได้ทางเทคนิค ตั้งใจและสามารถทำให้เสร็จ มีตลาดหรือประโยชน์ภายใน มีทรัพยากรเพียงพอ และวัดต้นทุนได้ การเรียกโครงการว่าเทคโนโลยีจึงไม่ได้ทำให้ต้นทุนเป็น CAPEX อัตโนมัติ

ตัวอย่างคำนวณ OPEX ของธุรกิจหนึ่งเดือน

สมมติบริษัทให้บริการแห่งหนึ่งต้องการรวมค่าใช้จ่ายดำเนินงานเฉพาะรายการด้านล่างของเดือนนี้ โดยทุกรายการเป็นบริการหรือทรัพยากรที่ใช้ในเดือนเดียวกัน และไม่มีส่วนที่เข้าเกณฑ์รับรู้เป็นสินทรัพย์

วิธีคำนวณคือรวมค่าใช้จ่ายที่อยู่ในขอบเขตเดียวกัน:

120,000 + 30,000 + 10,000 + 8,000 + 2,000 = 170,000 บาท

หากเดือนนี้บริษัทซื้ออุปกรณ์เพิ่มอีก 100,000 บาท และอุปกรณ์นั้นเข้าเกณฑ์รับรู้เป็นสินทรัพย์ จะไม่นำราคาซื้อทั้งหมดมาบวกเป็น OPEX ในตัวอย่างทันที แต่ต้องพิจารณาค่าเสื่อมราคาที่เกี่ยวข้องเมื่อสินทรัพย์พร้อมใช้งาน

ตัวเลข 170,000 บาทนี้เป็นเพียงผลรวมของรายการที่กำหนด ไม่ใช่สูตร OPEX มาตรฐานสำหรับทุกบริษัท และยังไม่ใช่ค่าใช้จ่ายทั้งหมดที่ใช้คำนวณกำไรสุทธิ หากมีต้นทุนขาย ค่าเสื่อมราคา หรือรายการอื่น ต้องนำมาพิจารณาตามรูปแบบการนำเสนองบของกิจการด้วย

ผลกระทบต่องบการเงินสามชุด

งบกำไรขาดทุน

OPEX ลดกำไรในงวดโดยตรงตามหน้าที่ เช่น ต้นทุนขาย วิจัยและพัฒนา หรือค่าใช้จ่ายขายและบริหาร CAPEX กระทบกำไรผ่านค่าเสื่อม ค่าตัดจำหน่าย ด้อยค่า หรือกำไรขาดทุนจากการขายสินทรัพย์ในอนาคต การบันทึกต้นทุนเป็นทุนจึงเลื่อนการรับรู้ค่าใช้จ่ายออกไปและทำให้กำไรระยะสั้นสูงขึ้นเมื่อเทียบกับการรับรู้เป็น OPEX

OPEX ต่างจากต้นทุนขายอย่างไร

ต้นทุนขายเกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่สร้างรายได้ในงวด เช่น ต้นทุนสินค้าที่ขายแล้ว ส่วนค่าใช้จ่ายขายและบริหารเกี่ยวข้องกับการขายและการบริหารกิจการ เช่น ค่าโฆษณาและเงินเดือนฝ่ายบริหาร

อย่างไรก็ตาม ไม่ควรใช้คำว่า OPEX แทนค่าใช้จ่ายขายและบริหารในทุกกรณี เพราะบางบริบทใช้ OPEX ในความหมายกว้างครอบคลุมต้นทุนดำเนินงาน ขณะที่บางรายงานแยกต้นทุนขายออกจาก Operating Expenses อย่างชัดเจน

เมื่อต้องการเปรียบเทียบ OPEX ระหว่างบริษัท จึงควรเริ่มจากตรวจนิยามและรายการที่รวมอยู่ในตัวเลข หากบริษัทหนึ่งรวมต้นทุนขายแต่อีกบริษัทไม่รวม การนำยอดมาเทียบกันตรง ๆ จะทำให้ข้อสรุปคลาดเคลื่อนไ

งบดุล

CAPEX เพิ่ม Property, Plant and Equipment หรือ Intangible Assets ก่อนหักค่าเสื่อมสะสม การลงทุนด้วยหนี้ยังเพิ่มหนี้สินและดอกเบี้ยในอนาคต OPEX ที่จ่ายล่วงหน้าอาจเป็นสินทรัพย์หมุนเวียนชั่วคราว และ OPEX ที่ยังไม่จ่ายอาจเป็นเจ้าหนี้หรือค่าใช้จ่ายค้างจ่าย จึงไม่ควรเท่ากับคำว่าเงินสดออกทันทีทุกกรณี

งบกระแสเงินสด

เงินซื้อสินทรัพย์ระยะยาวมักอยู่ในกระแสเงินสดจากกิจกรรมลงทุน ส่วนค่าใช้จ่ายดำเนินงานสะท้อนผ่านกระแสเงินสดจากกิจกรรมดำเนินงาน แต่การจัดประเภทมีข้อยกเว้นตามมาตรฐานและลักษณะรายการ เช่น การเช่า ดอกเบี้ย ต้นทุนพัฒนา และการซื้อกิจการ นักลงทุนต้องอ่านนโยบายบัญชี ไม่ใช้ตำแหน่งในงบกระแสเงินสดเป็นคำตัดสินเพียงอย่างเดียว

ความต่างสำคัญในเชิงวิเคราะห์

ตารางช่วยตอบเชิงหลักการ แต่รายการจริงอาจอยู่บนเส้นแบ่ง เช่น การซ่อมใหญ่ที่เพิ่มกำลังผลิตหรือยืดอายุสินทรัพย์ อาจเป็น CAPEX ขณะที่การซ่อมบำรุงเพื่อคงสภาพเดิมเป็น OPEX การตัดสินต้องดูว่ามีประโยชน์เพิ่มจากมาตรฐานเดิมหรือเพียงรักษาการใช้งานปกติ

กรณีซอฟต์แวร์ คลาวด์ เว็บไซต์ และงานวิจัย

ซื้อซอฟต์แวร์ถาวรกับสมัครใช้บริการ

ใบอนุญาตซอฟต์แวร์ที่กิจการควบคุมและใช้หลายปีอาจเป็นสินทรัพย์ไม่มีตัวตน ขณะที่ Software as a Service มักเป็นบริการที่รับรู้ค่าใช้จ่ายตามอายุสัญญา ต้นทุนตั้งค่าและปรับแต่งต้องดูว่ากิจการได้รับสินทรัพย์ที่ควบคุมได้ หรือเป็นเพียงบริการของผู้ให้บริการคลาวด์ การจ่ายก้อนใหญ่ล่วงหน้าไม่ใช่เหตุผลเพียงพอให้บันทึกเป็น CAPEX

เว็บไซต์และค่าโฆษณา

SIC-32 Intangible Assets-Web Site Costs ระบุว่าเว็บไซต์ที่พัฒนาภายในสามารถรับรู้เป็นสินทรัพย์เมื่อผ่านเกณฑ์และพิสูจน์ประโยชน์ในอนาคตได้ แต่รายจ่ายเพื่อเว็บไซต์ที่มีวัตถุประสงค์หลักในการโฆษณาหรือส่งเสริมสินค้ารับรู้เป็นค่าใช้จ่ายเมื่อเกิด จึงต้องแยกโค้ดหรือฟังก์ชันที่สร้างความสามารถทางธุรกิจออกจากเนื้อหาแคมเปญ

Research กับ Development

ระยะ Research ยังไม่พิสูจน์ความเป็นไปได้และผลประโยชน์ จึงเป็น OPEX ส่วน Development อาจเป็นสินทรัพย์เมื่อผ่านเกณฑ์ครบ บริษัทต้องกำหนดจุดเปลี่ยนอย่างมีหลักฐาน หากเริ่มบันทึกเป็นทุนเร็วเกินไป กำไรจะสูงและสินทรัพย์ไม่มีตัวตนเพิ่ม หากโครงการล้มเหลว อาจต้องรับรู้ด้อยค่าก้อนใหญ่ในภายหลัง

การฝึกอบรมพนักงาน

แม้การฝึกอบรมให้ประโยชน์ในอนาคต กิจการมักควบคุมบุคลากรไม่เพียงพอที่จะรับรู้เป็นสินทรัพย์ แนวทาง IFRS Interpretations Committee ระบุว่าค่าอบรมเป็นค่าใช้จ่ายเมื่อเกิดในกรณีทั่วไป พนักงานสามารถย้ายงานและประโยชน์ไม่แยกขายได้ การบันทึกค่าอบรมเป็นสินทรัพย์จึงเป็นสัญญาณที่ควรตรวจสอบ

ทำไมเรื่องนี้สำคัญต่อการวิเคราะห์หุ้น

1. มีผลต่อกำไรและ EBITDA Margin

เมื่อบริษัทเปลี่ยนต้นทุนจาก OPEX เป็น CAPEX ค่าใช้จ่ายทันทีลดลง EBITDA และ EBITDA Margin สูงขึ้น แต่เงินสดอาจออกเท่าเดิมหรือมากขึ้น หากเปรียบเทียบบริษัทหนึ่งที่จ้างคลาวด์กับอีกบริษัทที่สร้างศูนย์ข้อมูลเอง บริษัทแรกมี OPEX สูง ส่วนบริษัทหลังมี CAPEX และค่าเสื่อมสูง การเทียบ Margin โดยไม่ปรับโมเดลทำให้สรุปผิด

2. มีผลต่อ Free Cash Flow

สูตรที่ใช้แพร่หลายคือ Free Cash Flow = Cash Flow from Operations - CAPEX ตัวเลขนี้จับเงินลงทุนที่ EBITDA มองไม่เห็น แต่ต้องระวังว่าบางบริษัทนิยาม Free Cash Flow หลังหักเฉพาะ Purchases of Property and Equipment และอาจไม่รวมเงินลงทุนซอฟต์แวร์หรือสินทรัพย์อื่น ควรสร้างสูตรจากงบกระแสเงินสดด้วยตนเอง

3. แยก Maintenance CAPEX กับ Growth CAPEX

Maintenance CAPEX คือเงินลงทุนเพื่อรักษาระดับกำลังผลิตและรายได้เดิม ส่วน Growth CAPEX ใช้ขยายกำลังผลิตหรือสร้างธุรกิจใหม่ การแยกสำคัญเพราะเงินลงทุนเพื่อเติบโตอาจสร้างผลตอบแทนในอนาคต แต่เงินลงทุนรักษาสภาพเป็นต้นทุนที่หลีกเลี่ยงยาก บริษัทมักไม่เปิดเผยตัวเลขสองกลุ่มชัด นักลงทุนจึงประมาณจากค่าเสื่อม อายุสินทรัพย์ แผนโครงการ และกำลังผลิต

4. มีผลต่อ ROIC และการจัดสรรทุน

Return on Invested Capital วัดกำไรจากการดำเนินงานหลังภาษีเทียบทุนที่ใช้ หากบริษัทเพิ่ม CAPEX จำนวนมาก แต่กำไรไม่เพิ่มตาม ROIC จะลดลง การเติบโตที่ทำลายมูลค่าเกิดได้เมื่อผลตอบแทนโครงการต่ำกว่าต้นทุนเงินทุน จึงต้องติดตามรายได้หรือประหยัดต้นทุนที่เกิดจากโครงการ ไม่ใช่ชื่นชมงบลงทุนขนาดใหญ่โดยอัตโนมัติ

สัดส่วน CAPEX และ OPEX แบบไหนเหมาะกับแต่ละอุตสาหกรรม

เมื่อตอบว่า CAPEX กับ OPEX ต่างกันอย่างไรในแต่ละอุตสาหกรรม ต้องเริ่มจากโครงสร้างสินทรัพย์และโมเดลรายได้ ไม่มีสัดส่วนมาตรฐาน ธุรกิจโทรคมนาคม โรงไฟฟ้า โรงงาน เหมือง ศูนย์ข้อมูล และสายการบินมีสินทรัพย์หนัก จึงใช้ CAPEX สูงและมีค่าเสื่อมมาก ธุรกิจที่ปรึกษา โฆษณา และบริการบุคลากรพึ่งเงินเดือนจึงมี OPEX สูง ซอฟต์แวร์อยู่กึ่งกลาง เพราะใช้บุคลากรจำนวนมากแต่บางต้นทุนพัฒนาเข้าเกณฑ์บันทึกเป็นสินทรัพย์

การเปรียบเทียบควรใช้ CAPEX ต่อรายได้ CAPEX ต่อค่าเสื่อม และ OPEX ต่อรายได้ พร้อมดูรอบธุรกิจ CAPEX/Depreciation สูงกว่า 1 ต่อเนื่องอาจบอกการขยายตัวหรือเงินเฟ้อต้นทุนสินทรัพย์ ต่ำกว่า 1 อาจสะท้อนประสิทธิภาพหรือการชะลอลงทุนจนสินทรัพย์แก่ ต้องอ่านอายุสินทรัพย์และกำลังผลิตประกอบ

สัญญาณเตือนจากการบันทึกต้นทุนเป็นทุน

สัญญาณแรกคือสินทรัพย์ไม่มีตัวตนหรือ Construction in Progress โตเร็วกว่ารายได้ สัญญาณที่สองคือกระแสเงินสดจากการดำเนินงานดูดี แต่เงินลงทุนเพิ่มจน Free Cash Flow ลด สัญญาณที่สามคืออายุใช้งานยาวขึ้นหรืออัตราค่าเสื่อมลดโดยไม่มีเหตุผลทางเทคนิค สัญญาณที่สี่คือมีด้อยค่าก้อนใหญ่ซ้ำๆ ซึ่งอาจสะท้อนการลงทุนเดิมไม่สร้างประโยชน์ตามคาด

อีกวิธีคือปรับต้นทุนที่บันทึกเป็นทุนกลับเป็นค่าใช้จ่ายเพื่อดูกำไรเชิงอนุรักษ์ ตัวอย่าง บริษัทบันทึกต้นทุนพัฒนา 300 ล้านบาทเป็นสินทรัพย์ และรับรู้ค่าตัดจำหน่าย 60 ล้านบาท กำไรก่อนภาษีสูงกว่ากรณีรับรู้ทั้งหมดเป็นค่าใช้จ่ายอยู่ 240 ล้านบาท การปรับนี้ไม่ได้แปลว่าบริษัททำผิด แต่ช่วยให้เปรียบเทียบกับคู่แข่งที่รับรู้ต้นทุนพัฒนาเป็น OPEX ได้ยุติธรรมขึ้น

เช็กลิสต์อ่านหมายเหตุประกอบงบ

อ่านนโยบายรับรู้สินทรัพย์ เกณฑ์ต้นทุนโดยตรง อายุใช้งาน วิธีค่าเสื่อม มูลค่าคงเหลือ และการทดสอบด้อยค่า ดูรายการเพิ่มสินทรัพย์ แยกซื้อใหม่ โอนจากงานระหว่างก่อสร้าง ซื้อกิจการ และผลต่างอัตราแลกเปลี่ยน จากนั้นเทียบเงินจ่ายซื้อสินทรัพย์ในงบกระแสเงินสดกับการเพิ่มขึ้นในหมายเหตุ ความต่างอาจมาจากเจ้าหนี้ลงทุน สัญญาเช่า หรือการซื้อแบบไม่ใช้เงินสด

สรุปว่า CAPEX กับ OPEX ต่างกันอย่างไร ไม่ได้จบที่คำว่าใช้หลายปีกับใช้ในปีเดียว ต้องประเมินการควบคุมสินทรัพย์ ความเป็นไปได้ของประโยชน์ การวัดต้นทุน และความสม่ำเสมอของนโยบาย สำหรับนักลงทุน ประเด็นสำคัญคือกำไรที่รายงานเปลี่ยนเป็นเงินสดได้หรือไม่ เงินลงทุนสร้างผลตอบแทนสูงกว่าต้นทุนทุนหรือไม่ และบริษัทใช้ดุลยพินิจเพื่อเลื่อนค่าใช้จ่ายมากเกินไปหรือไม่

สำหรับใครที่สนใจเรื่องการลงทุนและอยากจะเริ่มลงทุน เทรด Forex สามารถเปิดบัญชีผ่าน GOC Prime ทางหน้าเว็บไซต์ได้เลย เพราะเรามีบริการด้านการเทรดที่ครบวงจร ด้วยจุดเด่นอย่างไม่มีค่า Swap เลเวอเรจ ที่ปรับได้ตามสไตล์การเทรดของแต่ละท่าน ค่าธรรมเนียมที่เป็นมิตรต่อทุกฝ่าย และการดูแลด้วยทีมงานคนไทยตลอด 24 ชั่วโมง จึงเป็นอีกหนึ่งตัวเลือกที่ตอบโจทย์ทั้งมือใหม่และเทรดเดอร์ที่มีประสบการณ์ ให้คุณโฟกัสกับการวางกลยุทธ์ได้อย่างเต็มที่ในทุกจังหวะของตลาด

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ CAPEX และ OPEX

คำถามเหล่านี้ช่วยแยกรายจ่ายลงทุนออกจากค่าใช้จ่ายดำเนินงาน แต่การจัดประเภทรายการจริงยังต้องพิจารณามาตรฐานบัญชี ลักษณะธุรกรรม และนโยบายของกิจการประกอบกัน

OPEX คืออะไร และมีตัวอย่างอะไรบ้าง

OPEX คือรายจ่ายเพื่อดำเนินงานของธุรกิจ ตัวอย่างเช่น ค่าโฆษณา เงินเดือนฝ่ายบริหาร ค่าสาธารณูปโภคสำนักงาน และค่าบริการซอฟต์แวร์ โดยต้องพิจารณาว่ารายการนั้นเป็นค่าใช้จ่ายของงวดใดและมีส่วนที่เข้าเกณฑ์เป็นสินทรัพย์หรือไม่

OPEX ต่างจากต้นทุนขายหรือ COGS อย่างไร

ต้นทุนขาย หรือ Cost of Goods Sold เกี่ยวข้องกับสินค้าหรือบริการที่ขายในงวด ส่วนขอบเขต OPEX ขึ้นอยู่กับบริบทและนิยามของรายงาน บางแห่งแยกต้นทุนขายออกจาก Operating Expenses จึงต้องตรวจรายการที่รวมอยู่ก่อนเปรียบเทียบ

ซื้อคอมพิวเตอร์เป็น CAPEX เสมอหรือไม่

ไม่เสมอ ต้องดูเกณฑ์รับรู้สินทรัพย์ อายุใช้งาน สาระสำคัญ และนโยบายของกิจการ รายการมูลค่าต่ำอาจรับรู้เป็นค่าใช้จ่ายได้แม้ใช้งานเกินหนึ่งปี

ค่าซ่อมบำรุงเป็น CAPEX หรือ OPEX

งานดูแลและซ่อมบำรุงประจำมักรับรู้เป็นค่าใช้จ่าย ส่วนการเปลี่ยนชิ้นส่วนสำคัญหรือการตรวจสภาพครั้งใหญ่อาจรับรู้เป็นส่วนหนึ่งของสินทรัพย์ได้เมื่อเข้าเกณฑ์ ต้องพิจารณาลักษณะงาน ไม่ใช้จำนวนเงินเป็นตัวตัดสินเพียงอย่างเดียว

CAPEX และ OPEX กระทบกำไรกับเงินสดต่างกันอย่างไร

CAPEX ที่เข้าเกณฑ์เป็นสินทรัพย์อาจทำให้เงินสดออกก่อน แล้วทยอยกระทบกำไรผ่านค่าเสื่อมหรือค่าตัดจำหน่าย ส่วน OPEX รับรู้ตามงวดที่เกี่ยวข้อง แต่วันจ่ายเงินอาจเกิดก่อนหรือหลังงวดนั้น จึงต้องอ่านงบกำไรขาดทุนและงบกระแสเงินสดร่วมกัน