เลเวอเรจ คืออะไร? รู้จักข้อดี ข้อเสีย และวิธีใช้ให้ปลอดภัย

ถ้าคุณเคยสนใจเรื่องการลงทุน ไม่ว่าจะเป็นหุ้น Forex คริปโต หรือการเทรดสินทรัพย์อื่นๆเทรดจะต้องเคยได้ยินคำว่า “เลเวอเรจ”มาบ้างเพราะนี้คือเครื่องมือสำคัญที่ช่วย “ขยาย” ขนาดการลงทุนได้มากกว่าเงินทุนที่เรามีจริง หลายคนจึงอยากรู้ว่า เลเวอเรจ คือ โอกาสในการเพิ่มผลตอบแทน หรือเป็นความเสี่ยงที่ซ่อนอยู่กันแน่ คำตอบคือทั้งสองอย่าง เพราะถ้าใช้เป็น เลเวอเรจอาจช่วยให้วางแผนเงินทุนได้มีประสิทธิภาพขึ้น แต่ถ้าใช้โดยไม่เข้าใจว่าคืออะไร ก็อาจทำให้ขาดทุนได้เร็วและแรงกว่าที่คิดได้เช่นกัน

บทความนี้จะพาคุณไปรู้จักความหมายของเลเวอเรจแบบครบถ้วน ตั้งแต่หลักการทำงาน ตัวอย่างการใช้งานจริง ข้อดี ข้อเสีย ความเสี่ยงที่ต้องรู้ ไปจนถึงแนวทางใช้ให้เหมาะกับระดับประสบการณ์ของตัวเอง เพื่อให้คุณตัดสินใจได้ดีขึ้นก่อนเริ่มลงทุนด้วยเงินจริง

เลเวอเรจคืออะไรและทำงานอย่างไร

ถ้าให้พูดแบบตรงไปตรงมา เลเวอเรจ (ภาษาอังกฤษคือ Leverage) คือ การใช้เงินทุนที่มีอยู่ร่วมกับวงเงินที่โบรกเกอร์หรือระบบการซื้อขายเปิดให้ เพื่อเพิ่มขนาดของสถานะการลงทุนของเราให้ใหญ่กว่าเงินต้นจริง

แนวคิดนี้เปรียบเสมือนกับการใช้ “คาน” ในทางฟิสิกส์ ที่ช่วยออกแรงน้อยลงแต่ยกของหนักได้มากขึ้น ในโลกการเงิน ซึ่งตัวเลเวอเรจเองก็มีบทบาทที่คล้ายกัน คือช่วยให้ผู้ลงทุนควบคุมมูลค่าสินทรัพย์ได้มากขึ้นด้วยเงินจำนวนน้อยลง

สิ่งสำคัญที่ต้องเข้าใจคือ เลเวอเรจไม่ได้ขยายแค่โอกาสทำกำไรเท่านั้น แต่ยังขยายการขาดทุนด้วย หากตลาดเคลื่อนไหวผิดทาง แม้เพียงเล็กน้อย ผลกระทบต่อพอร์ตอาจใหญ่กว่าการลงทุนแบบไม่ใช้เลเวอเรจหลายเท่า

ตัวอย่างของเลเวเลจ เพื่อให้เห็นภาพ

สมมติคุณมีเงินทุน 10,000 บาท และเปิดออเดอร์ด้วยเลเวอเรจ 1:10 เท่ากับว่าคุณถือสถานะมูลค่า 100,000 บาท

• ถ้าราคาสินทรัพย์ขยับขึ้น 5% กำไรจะเท่ากับ 5,000 บาท

• แต่ถ้าราคาขยับลง 5% คุณก็อาจขาดทุน 5,000 บาทเช่นกัน

ถ้าไม่ได้ใช้เลเวอเรจ เงิน 10,000 บาทที่ราคาขยับ 5% จะให้ผลต่างเพียง 500 บาท ดังนั้นจุดที่หลายคนต้องจำให้ขึ้นใจคือ เลเวอเรจ คือ ตัวเร่งผลลัพธ์ ไม่ใช่เครื่องการันตีเงินกำไรนั้นเอง

ทำไมหลายคนถึงสนใจเลเวอเรจ

ทำไมเลเวอเรจถึงได้รับความสนใจจากนักลงทุนและผู้เริ่มต้นเทรด คำตอบมีอยู่ไม่กี่ข้อ แต่ล้วนเป็นเหตุผลที่ชัดเจนมากและพบได้บ่อยในทางปฏิบัติ เพราะเลเวอเรจเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้การใช้เงินทุนมีความยืดหยุ่นมากยิ่งขึ้น และเปิดโอกาสให้วางแผนลงทุนได้เยอะกว่าจำนวนเงินต้นที่มีอยู่จริง

สาเหตุหลักที่หลายคนสนใจเลเวอเรจ ประกอบไปด้วย

• อยากเพิ่มโอกาสทำกำไรจากเงินทุนที่มีจำกัด

• ต้องการใช้เงินทุนอย่างยืดหยุ่นมากขึ้น

• ต้องการเทรดสินทรัพย์ที่ราคาขยับเพียงเล็กน้อยในแต่ละวัน

• มองว่าเป็นเครื่องมือช่วยให้แผนการลงทุนเดินได้เร็วขึ้น

อย่างไรก็ตาม สิ่งสำคัญที่ควรเข้าใจให้ชัดคือ เลเวอเรจ คือ เครื่องมือที่ช่วยเร่งผลลัพธ์ของการลงทุน ไม่ใช่เครื่องมือที่ช่วยให้วิเคราะห์ตลาดได้แม่นขึ้น ดังนั้นหากตัดสินใจถูก ผลตอบแทนอาจเพิ่มขึ้นได้เร็วขึ้น แต่ในทางตรงกันข้าม หากตัดสินใจผิด ก็อาจเกิดความเสียหายขึ้นได้อย่างรวดเร็วและรุนแรงขึ้นเช่นกัน

เลเวอเรจใช้ในการลงทุนแบบไหนบ้าง

หลายคนเข้าใจว่าเลเวอเรจมีเฉพาะในตลาด Forex เท่านั้น แต่ในความเป็นจริง เลเวอเรจคือเครื่องมือที่พบได้ในหลายตลาดการเงิน ขึ้นอยู่กับกฎของแต่ละแพลตฟอร์มและระดับความเสี่ยงที่ผู้ให้บริการยอมรับ โดยปัจจุบันจะมีอยู่หลักๆ 3 ตลาดด้วยกันประกอบไปด้วย

Forex

ในบรรดาทุกตลาดการลงทุน Forex ถือเป็นตลาดที่คุ้นกับการใช้เลเวอเรจมากที่สุด เพราะการเคลื่อนไหวของค่าเงินในแต่ละวันจะไม่มากนัก ผู้เทรดจึงนิยมใช้เลเวอเรจเพื่อเพิ่มโอกาสทำกำไรจากส่วนต่างราคาเล็ก ๆ อย่างไรก็ตาม ความผันผวนจากข่าวเศรษฐกิจ ดอกเบี้ย หรือการเมือง ก็ทำให้เกิดการขาดทุนหนักได้ในเวลาไม่นาน

หุ้นและอนุพันธ์

ในตลาดหุ้นของบางประเทศมีการให้วงเงินมาร์จินสำหรับซื้อหุ้น หรือเปิดสถานะผ่านสัญญาอนุพันธ์ เช่น Futures และ Options ซึ่งทั้งหมดล้วนเเล้วแต่เป็นหลักการเดียวกัน เพราะผู้ลงทุนใช้เงินวางหลักประกันเพียงบางส่วน แต่ควบคุมมูลค่าสัญญาได้มากกว่าการวางเงินจริง

คริปโต

ตลาดคริปโตเป็นอีกพื้นที่ที่มีการใช้เลเวอเรจกันอย่างแพร่หลาย โดยเฉพาะในสายเทรดระยะสั้น จุดที่ต้องระวังเป็นพิเศษคือความผันผวนของคริปโตมักสูงกว่าสินทรัพย์ประเภทอื่นมาก ยิ่งเมื่อรวมกับเลเวอเรจแล้ว ความเสี่ยงจึงยิ่งเพิ่มขึ้นแบบทวีคูณอีกด้วย

อัตราเลเวอเรจที่พบบ่อย และควรเข้าใจอย่างไร

เวลาพูดถึงเลเวอเรจ คืออะไรเรามักเห็นรูปแบบตัวเลข 1:2, 1:5, 1:10, 1:50 หรือ 1:100 เป็นต้น ซึ่งตัวเลขพวกนี้หมายถึงอัตราการขยายกำลังซื้อของเราเมื่อเทียบกับเงินทุนจริง

ยกตัวอย่างเช่น

• 1:2 หมายถึง เงิน 1 บาท ควบคุมสินทรัพย์ได้ 2 บาท

• 1:10 หมายถึง เงิน 1 บาท ควบคุมสินทรัพย์ได้ 10 บาท

• 1:100 หมายถึง เงิน 1 บาท ควบคุมสินทรัพย์ได้ 100 บาท

ยิ่งตัวเลขสูงเท่าไหร่ ความไวของกำไรและขาดทุนก็ยิ่งมากขึ้นเท่านั้น จุดนี้จึงไม่ใช่เรื่องของ “ยิ่งสูงยิ่งดี” แต่เป็นเรื่องของ “เหมาะกับความเสี่ยงที่รับได้หรือไม่” มากกว่า เพราะในทางปฏิบัติ เลเวอเรจ คือ เครื่องมือที่ต้องเลือกให้สอดคล้องกับประสบการณ์ เงินทุน และกลยุทธ์ที่ใช้ในการเทรดนั้นเอง

มือใหม่ควรใช้เลเวอเรจหรือไม่

คำตอบแบบตรงไปตรงมาคือมือใหม่ “ใช้ได้” แต่ไม่ควรเริ่มจากระดับที่สูงจนเกินไป และไม่ควรใช้โดยยังไม่เข้าใจระบบบริหารความเสี่ยง

สิ่งที่มือใหม่หัดเทรดมักเข้าใจผิดคือคิดว่า ถ้าใช้เลเวอเรจมาก จะได้กำไรมากขึ้น และรวยเร็วขึ้น  แต่ในความเป็นจริง ความหมายที่ถูกต้องกว่าคือ มันทำให้ผลลัพธ์ทุกอย่างเกิดเร็วขึ้นทั้งด้านบวกและด้านลบ ดังนั้นก่อนที่จะเปิด Leverage ใช้งาน ควรถามตัวเองก่อนว่า

• เข้าใจสินทรัพย์ที่กำลังจะลงทุนแล้วหรือยัง

• รู้หรือยังว่าถ้าผิดทางจะยอมขาดทุนเท่าไร

• มีจุด Stop Loss แล้วหรือยัง

• ขนาดสถานะใหญ่เกินกว่าที่พอร์ตจะรับไหวหรือไม่

สำหรับคนเริ่มต้นลงทุน ควรเริ่มทดลองด้วยบัญชีเดโม หรือใช้เลเวอเรจต่ำก่อนเป็นอันดับแรก เพื่อฝึกวินัยและทำความเข้าใจของพฤติกรรมในตลาดจริง

วิธีใช้เลเวอเรจให้ปลอดภัยมากขึ้น

เลเวอเรจ คือตัวช่วยเพิ่มโอกาสในทำกำไรได้ก็จริง แต่ก็เพิ่มความเสี่ยงในการขาดทุนตามไปด้วยเช่นกัน ดังนั้นแม้จะยังไม่มีวิธีที่ทำให้การใช้เลเวอเรจปลอดภัย 100% ก็ตาม แต่ผู้ลงทุนสามารถลดความเสี่ยงได้ด้วยการวางแผนที่รอบคอบ กำหนดขนาดการลงทุนให้เหมาะสม และใช้เครื่องมือบริหารความเสี่ยงอย่างมีวินัย เพื่อป้องกันไม่ให้พอร์ตเสียหายเกินควบคุมเมื่อราคาตลาดเคลื่อนไหวผิดทาง

ใช้เลเวอเรจเท่าที่จำเป็น

ไม่จำเป็นต้องตั้งค่า Leverage ให้สูงสุดที่ระบบเปิดให้เสมอ ต่อให้แพลตฟอร์มให้ 1:100 หรือ 1:500 ก็ตาม เพราะยิ่งใช้เลเวอเรจสูง ความผันผวนของพอร์ตก็จะยิ่งแรงขึ้นตามไปด้วย ดังนั้นการเลือกระดับที่เหมาะสมกับเงินทุนและความเสี่ยงที่รับได้ ซึ่งจะช่วยให้ควบคุมพอร์ตของคุณได้ง่ายกว่าในระยะยาว

จำกัดความเสี่ยงต่อครั้ง

นักลงทุนที่มีวินัยมักกำหนดความเสี่ยงต่อการเทรดแต่ละครั้งไว้อย่างชัดเจน เช่น ไม่เกิน 1-2% ของพอร์ตทั้งหมด วิธีนี้ช่วยลดโอกาสที่พอร์ตจะเสียหายหนัก หากเกิดการขาดทุนต่อเนื่องหลายครั้งติดกัน และยังทำให้วางแผนการลงทุนได้อย่างเป็นระบบมากขึ้น

อย่าลืมตั้ง Stop Loss ทุกครั้ง

ถ้าจะสรุปให้สั้นที่สุดว่า เลเวอเรจ คือ เครื่องมือที่ต้องมาคู่กับ Stop Loss ก็คงไม่ผิดนัก เพราะเมื่อใช้แรงขยาย การปล่อยให้ขาดทุนไหลต่อไปโดยไม่มีจุดตัด อาจทำให้สถานการณ์แย่เร็วกว่าที่คาด ดังนั้นการตั้ง Stop Loss จึงเป็นหนึ่งในวิธีพื้นฐานที่ช่วยจำกัดความเสี่ยงได้อย่างมีประสิทธิภาพ

อย่าใช้ทั้งพอร์ตเพื่อออเดอร์เดียว

การทุ่มเงินทั้งหมดลงไปในสถานะเดียวเป็นความเสี่ยงที่สูงเกินไป ต่อให้คุณจะมั่นใจแค่ไหนก็ตาม ตลาดก็ยังมีโอกาสผันผวนได้อยู่เสมอ ดังนั้นการแบ่งและกันเงินสำรองไว้ยังเป็นแนวทางที่สมเหตุสมผลกว่า ซึ่งวิธีนี้จะช่วยให้พอร์ตมีความยืดหยุ่นมากขึ้น และลดแรงกระแทกหากตลาดไม่เป็นไปตามคาดการณ์ไว้นั้นเอง

เข้าใจค่าธรรมเนียมและเงื่อนไขของแพลตฟอร์ม

ก่อนใช้เลเวอเรจ ผู้ลงทุนควรศึกษารายละเอียดของแพลตฟอร์มให้ครบถ้วน ไม่ว่าจะเป็นค่าธรรมเนียมถือข้ามคืน ค่ามาร์จิน หรือเงื่อนไขการบังคับปิดสถานะ ผู้ลงทุนจึงควรอ่านรายละเอียดให้ครบก่อนใช้งาน ไม่ใช่ดูแค่อัตราเลเวอเรจอย่างเดียว เพราะต้นทุนและกติกาเหล่านี้มีผลต่อผลลัพธ์การลงทุนโดยตรง การดูแค่อัตราเลเวอเรจอย่างเดียวอาจทำให้ประเมินความเสี่ยงต่ำกว่าความเป็นจริงได้

กลไกการทำงานของเลเวอเรจเป็นอย่างไร

หัวใจของการใช้เลเวอเรจอยู่ที่คำว่า “เงินวางหลักประกัน” หรือ Margin ผู้ลงทุนไม่จำเป็นต้องจ่ายเต็มจำนวนของสินทรัพย์ที่ต้องการถือ แต่ใช้เงินเพียงบางส่วนเพื่อเปิดสถานะได้ใหญ่ขึ้น

ตัวอย่างเช่น หากระบบกำหนดให้คุณใช้เงินเพียง 10% ของมูลค่าสถานะจริง เท่ากับว่าคุณสามารถควบคุมสินทรัพย์ได้มากกว่าเงินสดที่ใส่เข้าไป 10 เท่า

ตัวอย่างการคำนวณแบบง่าย

สมมติว่าในสถานการณ์นั้น

• คุณมีเงินทุน 20,000 บาท

• ใช้เลเวอเรจ 1:5

• คุณจึงอาจเปิดสถานะได้สูงสุดประมาณ 100,000 บาท

ในกรณีนี้ หากราคาสินทรัพย์ขยับขึ้น 2% คุณอาจได้กำไรจากฐาน 100,000 บาท ไม่ใช่แค่จาก 20,000 บาท แต่ถ้าราคาขยับลง 2% การขาดทุนก็จะคำนวณจากพื้นฐานเดียวกันด้วย

เพราะฉะนั้นเวลาเข้าใจคำว่า เลเวอเรจ คือ อะไรนั้น ต้องเข้าใจพร้อมกันเสมอว่า มันขยายทั้งด้านบวกและด้านลบ ไม่มีด้านไหนถูกขยายเพียงฝั่งเดียว

เลเวอเรจต่างจากการลงทุนปกติอย่างไร

การลงทุนปกติคือการใช้เงินสดของตัวเองตามจริง คุณมีเงินเท่าไร ก็เปิดสถานะได้ประมาณนั้น ผลตอบแทนที่ได้จะสัมพันธ์กับทุนโดยตรง

แต่เมื่อใช้ Leverage สิ่งที่เปลี่ยนไปคือ “ความไว” ของพอร์ต ผลตอบแทนจะตอบสนองต่อการเคลื่อนไหวของราคามากขึ้น แม้ตลาดจะขยับเพียงเล็กน้อย พอร์ตก็อาจเปลี่ยนแปลงแรงกว่าที่คาด

เปรียบเทียบให้เห็นภาพ

แบบไม่ใช้เลเวอเรจ

• ใช้เงิน 20,000 บาท

• สินทรัพย์ขึ้น 5%

• กำไร 1,000 บาท

แบบใช้เลเวอเรจ 1:5

• ใช้เงิน 20,000 บาท

• เปิดสถานะได้ 100,000 บาท

• สินทรัพย์ขึ้น 5%

• กำไร 5,000 บาท

แต่ถ้าสินทรัพย์ลง 5% ก็จะขาดทุน 5,000 บาทในลักษณะเดียวกัน นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไม เลเวอเรจ คือ เรื่องที่ไม่ควรมองแค่ด้านกำไรอย่างเดียว

ความเข้าใจผิดเกี่ยวกับเลเวอเรจ

เลเวอเรจคือเครื่องมือพื้นฐานที่พบได้บ่อยในโลกของการลงทุน แต่นักลงทุนจำนวนไม่น้อยยังเข้าใจผิดเรื่องนี้ตั้งแต่ต้น ทำให้หลายคนมักจะตัดสินใจพลาดได้ง่าย โดยเฉพาะนักลงทุนมือใหม่ที่มักมองเห็นแต่โอกาสในการเพิ่มผลตอบแทนหรือกำไร แต่ยังไม่ได้ประเมินความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นตามมาอย่างรอบด้าน

ในทางปฏิบัติ ปัญหาของการใช้เลเวอเรจไม่ได้อยู่ที่ตัวเครื่องมือเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่วิธีคิดของผู้ใช้ด้วย หากเริ่มต้นจากความเชื่อที่ไม่ถูกต้อง ก็มีโอกาสสูงที่จะผิดพลาดได้ ใช้ขนาดสถานะใหญ่เกินไป หรือประเมินความเสียหายต่ำกว่าความเป็นจริง ดังนั้นก่อนตัดสินใจใช้ Leverage ควรทำความเข้าใจความเชื่อผิดที่พบบ่อยเหล่านี้ให้ชัดเจน เพราะหลายครั้งสิ่งที่ทำให้พอร์ตเสียหาย ไม่ใช่ตลาดเพียงอย่างเดียว แต่คือมุมมองที่ผิดตั้งแต่ก่อนเริ่มลงทุน ซึ่งเราก็ได้คัดเรื่องที่มักเข้าใจผิดบ่อยๆเกี่ยวกับ Leverage มาให้ทุกท่านได้ทราบกัน

ยิ่งตั้งค่าสูง ยิ่งมีโอกาสรวยเร็ว

ความคิดนี้เป็นหนึ่งในความเข้าใจผิดที่พบได้บ่อยที่สุด เพราะแม้เลเวอเรจสูงจะช่วยขยายกำไรได้เร็วขึ้นจริง แต่ในเวลาเดียวกันก็ขยายการขาดทุนให้รุนแรงขึ้นเช่นกัน ตลาดไม่จำเป็นต้องเคลื่อนไหวผิดทางอยู่ตลอด พอร์ตก็อาจเสียหายได้ในเวลาไม่นาน ดังนั้นยิ่งใช้เลเวอเรจสูงเท่าไร ความผิดพลาดเพียงเล็กน้อยก็ยิ่งส่งผลแรงขึ้น ดังนั้นสิ่งที่ควรมองไม่ใช่แค่ว่า “กำไรจะโตเร็วแค่ไหน” แต่ต้องถามด้วยว่า “ถ้าผิดทาง พอร์ตจะรับไหวหรือไม่

คนเก่งต้องใช้เลเวอเรจเยอะ

ในความเป็นจริง นักลงทุนที่อยู่รอดในระยะยาวจำนวนมากไม่ได้วัดความสามารถกันที่การใช้เลเวอเรจสูง แต่ดูที่การควบคุมความเสี่ยงและรักษาเงินทุนได้ดีมากกว่า คนที่มีประสบการณ์เทรดจริงจะรู้ว่า การอยู่ในตลาดได้นานสำคัญกว่าการเร่งผลตอบแทนในระยะสั้นเสียอีก เพราะต่อให้วิเคราะห์เก่งแค่ไหน ก็ไม่มีใครถูกได้ทุกครั้ง ดังนั้นการใช้เลเวอเรจอย่างพอดีจึงมักเป็นสัญญาณของวินัย มากกว่าจะเป็นข้อบ่งชี้ว่าใครเก่งหรือไม่เก่งนั้นเอง

มีทุนน้อยแต่จำเป็นต้องทุนเยอะ

หลายคนคิดว่าเมื่อมีข้อจำกัดด้านการเงิน วิธีที่รวดเร็วที่สุดคือการใช้เลเวอเรจเยอะๆ เพื่อเพิ่มขนาดกำไรให้เห็นผลไวยิ่งขึ้น แต่ในความเป็นจริงแล้วนั้น ทุนน้อยยิ่งควรให้ความสำคัญกับการป้องกันเงินต้นมากกว่าการทำกำไรเยอะๆ เพราะพอร์ตขนาดเล็กมีพื้นที่รับความผิดพลาดน้อยอยู่แล้ว หากใช้เลเวอเรจสูงเกินไป พอร์ตอาจผันผวนแรงจนเสียหายหนักตั้งแต่ไม่กี่ออเดอร์แรก วิธีที่เหมาะสมกว่าคือการบริหารขนาดสถานะให้รอบคอบ และค่อยๆ สร้างความสม่ำเสมอในการลงทุนก่อน

ศึกษามาดีจะไม่มีทางขาดทุน

ในปัจจุบันแม้การศึกษาข้อมูลและวิเคราะห์ตลาดจะช่วยทำให้การตัดสินใจในการเทรดทำได้ดียิ่งขึ้น แต่ก็ไม่ได้ทำให้การลงทุนปราศจากความเสี่ยง ตลาดการเงินมีปัจจัยที่เปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา ทั้งข่าวเศรษฐกิจ ความผันผวนของราคา และอารมณ์ของผู้เล่นในตลาด ดังนั้นต่อให้วางแผนมาดี ก็ยังมีโอกาสผิดทางได้เสมอ เพราะฉะนั้นสิ่งสำคัญจึงไม่ใช่แค่การวิเคราะห์ให้แม่น แต่ต้องมีแผนรับมือเมื่อสถานการณ์ไม่เป็นไปตามที่คาดการณ์ไว้ โดยเฉพาะเมื่อใช้เลเวอเรจที่ทำให้ผลกระทบต่อพอร์ตชัดขึ้นกว่าปกตินั้นเอง

วิธีใช้เลเวอเรจให้ปลอดภัยขึ้นในทางปฏิบัติ

แม้เลเวอเรจจะเป็นเครื่องมือที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการใช้เงินทุน แต่ก็ทำให้พอร์ตเผชิญความผันผวนมากขึ้นตามไปด้วยเช่นกัน เพราะฉะนั้นสิ่งสำคัญจึงไม่ใช่แค่การรู้ว่าเลเวอเรจใช้ได้อย่างไร แต่ต้องรู้ด้วยว่าจะใช้แบบไหนถึงจะควบคุมความเสี่ยงได้จริง

ในทางปฏิบัติ ไม่มีสูตรที่ทำให้การใช้เลเวอเรจปลอดภัยได้อย่างสมบูรณ์ แต่ผู้ลงทุนสามารถลดโอกาสผิดพลาดได้ด้วยการวางแผนที่รอบคอบ มีวินัยในการเปิดสถานะ และไม่ปล่อยให้อารมณ์เข้ามามีอิทธิพลต่อการตัดสินใจมากเกินไป ยิ่งโดยเฉพาะสำหรับมือใหม่ การเริ่มต้นอย่างระมัดระวังจะช่วยให้เรียนรู้ตลาดได้ดีขึ้น และลดความเสียหายที่อาจเกิดจากการใช้แรงขยายเกินตัว

หลักปฏิบัติที่ควรทำ

เริ่มจากอัตราต่ำก่อน

สำหรับผู้ที่ยังไม่มีประสบการณ์มากพอ การเริ่มต้นจากเลเวอเรจระดับต่ำถือเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยกว่า เพราะช่วยให้พอร์ตไม่แกว่งแรงเกินไปเมื่อราคาตลาดเคลื่อนไหวผิดทาง หลายคนพลาดตั้งแต่ต้นเพราะรีบใช้ระดับสูงเพียงเพราะแพลตฟอร์มเปิดให้ใช้งานได้ แต่ในความเป็นจริง การเริ่มจากอัตราต่ำจะช่วยให้คุมอารมณ์ง่ายกว่า และมีเวลาปรับตัวกับความผันผวนของตลาดมากขึ้น

กำหนดความเสี่ยงต่อครั้งให้ชัด

ก่อนเปิดทุกออเดอร์ ควรรู้ให้ชัดว่าพร้อมขาดทุนได้มากแค่ไหน เช่น ไม่เกิน 1-2% ของพอร์ตต่อการเทรดหนึ่งครั้ง วิธีคิดแบบนี้ช่วยให้พอร์ตยังรับมือได้ แม้จะมีการขาดทุนต่อเนื่องหลายครั้งติดกัน จุดสำคัญคือการไม่ปล่อยให้ดีลใดดีลหนึ่งสร้างความเสียหายหนักเกินจำเป็น เพราะการอยู่รอดในตลาดระยะยาวสำคัญกว่าการได้กำไรก้อนใหญ่ในระยะสั้น

ตั้ง Stop Loss ทุกครั้ง

เมื่อใช้เลเวอเรจ การปล่อยให้สถานะขาดทุนไหลต่อไปโดยไม่มีจุดตัดถือเป็นความเสี่ยงที่อันตรายมาก เพราะการเคลื่อนไหวของราคาเพียงเล็กน้อยอาจส่งผลต่อพอร์ตได้แรงกว่าปกติ การตั้ง Stop Loss จึงไม่ใช่แค่เรื่องของวินัย แต่เป็นเครื่องมือพื้นฐานในการจำกัดความเสียหาย และช่วยให้การลงทุนเป็นไปตามแผนมากกว่าตามอารมณ์

อย่าเปิดสถานะใหญ่เพราะมั่นใจเกินไป

ความมั่นใจในมุมมองการลงทุนไม่ใช่หลักประกันว่าตลาดจะไปตามแผนเสมอ ต่อให้วิเคราะห์มาดีแค่ไหน ก็ยังมีโอกาสผิดทางได้อยู่เสมอ การเปิดสถานะใหญ่เกินไปเพียงเพราะคิดว่ารอบนี้ “น่าจะชัวร์” อาจทำให้พอร์ตเสียหายหนักหากตลาดไม่เป็นไปตามคาด ทางที่ดีกว่าคือให้ขนาดการลงทุนสะท้อนระดับความเสี่ยงที่รับได้ ไม่ใช่สะท้อนระดับความมั่นใจของตัวเอง

อย่าใช้เลเวอเรจเพื่อเอาคืนตลาด

หนึ่งในข้อผิดพลาดที่พบบ่อยคือ หลังจากขาดทุนแล้วรีบเพิ่มขนาดออเดอร์เพื่อหวังเอาทุนคืนให้เร็วที่สุด วิธีนี้มักเกิดจากอารมณ์มากกว่าการวางแผน และมีโอกาสสูงที่จะทำให้สถานการณ์แย่ลงกว่าเดิม เพราะเมื่อพอร์ตเริ่มเสียหาย ความกดดันจะยิ่งทำให้ตัดสินใจผิดได้ง่ายขึ้น ดังนั้นหากขาดทุนต่อเนื่อง สิ่งที่ควรทำคือหยุดทบทวนแผน ไม่ใช่เร่งใช้เลเวอเรจหนักขึ้น

วิธีคิดที่ควรจำ

ถ้าจะพูดให้กระชับที่สุด เลเวอเรจ คือ เครื่องมือที่ควรใช้เมื่อคุณเข้าใจสิ่งที่ตัวเองกำลังทำอย่างชัดเจน ไม่ใช่ใช้เพียงเพราะอยากให้ผลตอบแทนโตเร็วขึ้นในเวลาอันสั้น เพราะในโลกการลงทุน ความเร็วที่เพิ่มขึ้นมักมาพร้อมความเสี่ยงที่สูงขึ้นเสมอ

อีกมุมหนึ่งที่ควรจำไว้คือ เลเวอเรจไม่ใช่สิ่งที่ทำให้แผนการลงทุนดีขึ้นโดยอัตโนมัติ แต่เป็นเพียงตัวขยายผลของแผนนั้น หากแผนดี มีวินัย และมีการควบคุมความเสี่ยงที่เหมาะสม เลเวอเรจก็อาจช่วยเพิ่มประสิทธิภาพได้ แต่ถ้าแผนยังไม่ชัด หรือใช้อารมณ์นำการตัดสินใจ เครื่องมือนี้ก็อาจกลายเป็นปัจจัยที่เร่งให้พอร์ตเสียหายเร็วขึ้นแทน

FAQ ที่พบบ่อยเกี่ยวกับเลเวอเรจ

เลเวอเรจใช้ดีไหม

ดีหรือไม่ดีขึ้นอยู่กับวิธีใช้และประสบการณ์ของแต่ละคน ถ้าใช้ร่วมกับการบริหารความเสี่ยงที่ดี มันอาจช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการลงทุนได้ แต่ถ้าใช้เกินตัว ก็อาจทำให้ขาดทุนหนักได้เช่นกัน

มือใหม่ควรเริ่มที่เลเวอเรจเท่าไร

ไม่มีตัวเลขตายตัว แต่โดยหลักแล้วควรเริ่มจากระดับต่ำก่อนเป็นอย่างแรก โดยประมาณการตัวเลขไว้ที่ 1:2 ถึง 1:5 ก่อน เพื่อให้พอร์ตทนต่อความผันผวนได้ และที่สำคัญที่สุด ยังช่วยให้นักลงทุนหน้าใหม่ควบคุมอารมณ์ในการเทรดได้ง่ายกว่าอีกด้วย

เลเวอเรจต่างจากการกู้เงินไหม

ทั้งสองหลักการใกล้เคียงกันในแง่ที่เป็นการเพิ่มกำลังซื้อเกินกว่าเงินทุนจริง แต่ในทางปฏิบัติแต่ละตลาดมีรูปแบบ กลไก และเงื่อนไขที่ต่างกัน ผู้ลงทุนควรศึกษาเงื่อนไขของแพลตฟอร์มให้ชัดเจนก่อนใช้งาน

ถ้าไม่อยากเสี่ยงมาก ควรใช้ไหม

ใช้ได้ แต่ควรใช้ในระดับต่ำมากก่อน หรือหลีกเลี่ยงการใช้งานไปก่อนหากยังไม่มีประสบการณ์ เพราะหัวใจสำคัญไม่ใช่แค่การเปิดสถานะได้ใหญ่ขึ้น แต่คือการรับมือกับความผันผวนที่เพิ่มขึ้นตามมาให้ได้อีกด้วย

สรุป เลเวอเรจเหมาะกับใครบ้าง

สรุปให้เข้าใจง่ายที่สุดเลเวอเรจคือ เครื่องมือทางการเงินที่ช่วยเพิ่มอำนาจในการลงทุนจากเงินทุนที่มีอยู่ แต่ในเวลาเดียวกันก็เพิ่มระดับความเสี่ยงด้วยเช่นกัน มันจึงไม่ใช่ทั้งของดีหรือของที่เป็นอันตรายในตัวเอง แต่เป็นเครื่องมือที่ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับทักษะการใช้งานของคนนั้นๆ

หากคุณเป็นนักลงทุนที่มีแผนงานที่ชัดเจน เข้าใจตลาดการลงทุน ควบคุมขนาดของความเสี่ยงได้ และไม่ใช้อารมณ์นำการตัดสินใจ เลเวอเรจ คือตัวช่วยที่ทำให้การบริหารเงินทุนมีประสิทธิภาพขึ้น แต่ถ้ายังอยู่ในช่วงเริ่มต้น การค่อยๆเริ่มเรียนรู้จากระดับต่ำ ทดลองการเทรดในสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย และให้ความสำคัญกับการป้องกันเงินต้นก่อน น่าจะเป็นวิธีที่เหมาะสมที่สุดกว่าการเริ่มเทรดในระยะยาวเลย

และสำหรับใครที่สนใจเรื่องการเทรดและอยากจะเริ่มลงทุน เริ่มต้น เทรด Forex สามารถเปิดบัญชีผ่าน GOC Prime ทางหน้าเว็บไซต์ได้เลย เพราะเรามีบริการด้านการเทรดที่ครบวงจร ด้วยจุดเด่นอย่างไม่มีค่า Swap เลเวอเรจที่ปรับได้ตามสไตล์การเทรด ค่าธรรมเนียมที่เป็นมิตร และการดูแลด้วยทีมงานคนไทยตลอด 24 ชั่วโมง จึงเป็นอีกหนึ่งตัวเลือกที่ตอบโจทย์ทั้งมือใหม่และเทรดเดอร์ที่มีประสบการณ์ ให้คุณโฟกัสกับการวางกลยุทธ์ได้อย่างเต็มที่ในทุกจังหวะของตลาด