หลายคนที่เริ่มหันมาสนใจการลงทุนมักจะงง ๆ ระหว่างหุ้น พันธบัตร และหุ้นกู้ คำถามที่ได้ยินบ่อยที่สุดก็คือ หุ้นกู้ คือ อะไรกันแน่ จริง ๆ แล้วหุ้นกู้คือ การที่บริษัทเอกชนออกตราสารหนี้ เพื่อกู้เงินจากนักลงทุนแทนที่จะไปกู้ธนาคาร
พูดง่าย ๆ ถ้าเราซื้อหุ้นกู้ เราไม่ได้เป็นเจ้าของบริษัท แต่เราเป็นเจ้าหนี้ของบริษัท บริษัทมีหน้าที่ต้องจ่ายดอกเบี้ยให้เราตามที่กำหนด และคืนเงินต้นเมื่อครบกำหนดอายุของหุ้นกู้
หุ้นกู้ ต่างจากหุ้นสามัญอย่างไร
- ถ้าเราซื้อหุ้นสามัญ เราเป็นเจ้าของบริษัท ได้สิทธิออกเสียง แต่เสี่ยงถ้าบริษัทขาดทุน
- ถ้าเราซื้อหุ้นกู้ เราเป็นเจ้าหนี้ ได้ดอกเบี้ยแน่นอนกว่าหุ้นสามัญ และมีลำดับสิทธิในการรับเงินคืนสูงกว่าผู้ถือหุ้น
ดังนั้น หุ้นกู้เหมาะกับคนที่อยากได้ผลตอบแทนคงที่ มากกว่าการลุ้นกำไรจากราคาหุ้น
หุ้นกู้ ต่างจากพันธบัตรยังไง
พันธบัตรออกโดยรัฐบาล ส่วนหุ้นกู้ออกโดยบริษัทเอกชน ความเสี่ยงจึงต่างกัน รัฐบาลแทบไม่มีทางผิดนัดชำระหนี้ แต่บริษัทมีความเสี่ยงมากกว่า เพราะขึ้นอยู่กับผลประกอบการ และความมั่นคงของธุรกิจ
จุดเด่น ที่ทำให้หลายคน เลือกลงทุน หุ้นกู้
- ได้ดอกเบี้ยที่สูงกว่าฝากธนาคาร
- ผลตอบแทนแน่นอน ตามที่สัญญาไว้
- มีหลายระดับความเสี่ยงให้เลือก ตั้งแต่บริษัทใหญ่มั่นคงไปจนถึงบริษัทที่กำลังขยายกิจการ
- สามารถกระจายพอร์ต เพื่อไม่ให้เสี่ยงไปทางเดียวกับหุ้นสามัญ
ความเสี่ยงของ หุ้นกู้ ที่ต้องรู้
แม้ผลตอบแทนจะดูมั่นคง แต่หุ้นกู้ก็มีความเสี่ยง เช่น
- ความเสี่ยงด้านเครดิต บริษัทอาจผิดนัดชำระหนี้
- ความเสี่ยงจากอัตราดอกเบี้ย ถ้าดอกเบี้ยในระบบสูงขึ้น หุ้นกู้เดิมจะไม่น่าสนใจ
- ความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง หุ้นกู้บางรุ่นขายต่อได้ยาก ไม่เหมือนหุ้นที่เทรดในตลาดทุกวัน
ประเภทของ หุ้นกู้
- หุ้นกู้ทั่วไป
มีอัตราดอกเบี้ยคงที่ และกำหนดระยะเวลาชัดเจน
- หุ้นกู้ด้อยสิทธิ
ผู้ถือหุ้นกู้ จะมีสิทธิรับชำระหนี้หลังเจ้าหนี้รายอื่น เหมาะกับคนที่ยอมรับความเสี่ยงได้สูงขึ้น
- หุ้นกู้แปลงสภาพ
สามารถเปลี่ยนเป็นหุ้นสามัญได้ในอนาคต เหมาะกับคนที่อยากได้ทั้งดอกเบี้ย และโอกาสถือหุ้น
วิธีเลือกลงทุน หุ้นกู้
- อ่านหนังสือชี้ชวนให้ละเอียด ดูอัตราดอกเบี้ย วันครบกำหนด และเงื่อนไขพิเศษ
- ตรวจสอบอันดับความน่าเชื่อถือ ของบริษัทจากสถาบันจัดอันดับเครดิต เช่น TRIS
- พิจารณาสภาพคล่อง หุ้นกู้บางรุ่นขายต่อในตลาดรองได้ยาก
- กระจายการลงทุน อย่าลงทุนในหุ้นกู้ของบริษัทเดียวมากเกินไป
ทำไมบริษัทถึงออก หุ้นกู้
หลายคนอาจสงสัยว่า ทำไมบริษัทไม่ไปกู้ธนาคาร คำตอบคือหุ้นกู้ช่วยให้บริษัทระดมทุนได้เร็ว มีวงเงินสูง และกระจายความเสี่ยงการกู้ยืม ไม่ต้องขึ้นกับสถาบันการเงินเพียงแห่งเดียว
หุ้นกู้ กับเศรษฐกิจ
เวลาเศรษฐกิจดี บริษัทมักออกหุ้นกู้เพื่อขยายกิจการ นักลงทุนก็มั่นใจซื้อ แต่ถ้าเศรษฐกิจซบเซา หุ้นกู้จะมีความเสี่ยงสูงขึ้น เพราะบริษัทอาจมีปัญหากระแสเงินสด
ตัวอย่าง เหตุการณ์จริง
บางช่วงที่ดอกเบี้ยในประเทศสูงขึ้น หุ้นกู้ที่ออกใหม่ จะให้ผลตอบแทนสูงกว่า การฝากออมทรัพย์หลายเท่า ทำให้นักลงทุนแห่ซื้อ แต่ในขณะเดียวกันก็มีบางบริษัทผิดนัดชำระหนี้ ทำให้นักลงทุนขาดทุนหนัก การศึกษาข้อมูลก่อนลงทุนจึงสำคัญมาก
กลยุทธ์สำหรับนักลงทุนที่สนใจหุ้นกู้
- เลือกลงทุนในหุ้นกู้ของบริษัทที่เรารู้จัก และเข้าใจธุรกิจ
- ไม่ควรใช้เงินทั้งหมด ไปซื้อหุ้นกู้เพียงรุ่นเดียว
- มองผลตอบแทนที่แท้จริงหลังหักภาษี และค่าธรรมเนียม
- ติดตามข่าวการจัดอันดับเครดิต ของบริษัทเสมอ
หุ้นกู้ เหมาะกับใคร
- คนที่ต้องการรายได้ดอกเบี้ยสม่ำเสมอ
- คนที่ไม่อยากเสี่ยงมากเหมือนหุ้นสามัญ
- นักลงทุนที่อยากกระจายพอร์ต และลดความผันผวน
- คนที่มีเป้าหมายการลงทุนชัดเจน ในระยะกลางถึงยาว
วิธีเริ่มต้นลงทุน หุ้นกู้
- ศึกษาข้อมูลหุ้นกู้ ที่กำลังจะเสนอขายในเว็บไซต์ตลาดหลักทรัพย์ หรือโบรกเกอร์
- ลงทะเบียนจองซื้อผ่านธนาคาร หรือบริษัทหลักทรัพย์ ที่เป็นผู้จัดจำหน่าย
- กำหนดวงเงินลงทุนตามเป้าหมาย และความเสี่ยงที่รับได้
- เก็บรักษาหลักฐานการจองซื้อ และสัญญาให้เรียบร้อย
หุ้นกู้กับการวางแผนการเงินส่วนบุคคล
การมีหุ้นกู้ในพอร์ต จะช่วยสร้างความมั่นคง และสมดุล เช่น ถ้ามีหุ้นสามัญที่เสี่ยงสูงแล้ว การเพิ่มหุ้นกู้เข้ามา จะทำให้พอร์ตมีรายได้ดอกเบี้ยที่แน่นอนมากขึ้น
เปิดมุมมองใหม่เกี่ยวกับ หุ้นกู้ คือ
ถ้าใครเริ่มศึกษาการลงทุนแล้วเจอคำว่า หุ้นกู้ คือ หลายครั้งอาจจะยังเข้าใจไม่ชัดว่า เป็นแค่การกู้เงินของบริษัท แต่ความจริงหุ้นกู้มีบทบาทมากกว่านั้น เพราะมันสะท้อนความเชื่อมั่นของนักลงทุนต่อบริษัทและเศรษฐกิจในภาพรวมด้วย
หุ้นกู้ กับความสัมพันธ์ในตลาดการเงิน
หุ้นกู้ไม่ได้ยืนอยู่ตัวคนเดียว แต่เชื่อมโยงกับพันธบัตร หุ้นสามัญ และแม้แต่ตลาดเงินระยะสั้น เมื่อดอกเบี้ยเปลี่ยน หุ้นกู้ก็ได้รับผลกระทบทันที เพราะนักลงทุนจะเปรียบเทียบว่า คุ้มกว่าฝากเงิน หรือลงทุนอย่างอื่นหรือไม่
หุ้นกู้ เป็นสัญญาณสุขภาพของบริษัท
เวลาบริษัทออกหุ้นกู้แล้วมีคนแห่จองเต็ม แปลว่าตลาดยังเชื่อมั่นในศักยภาพของบริษัท แต่ถ้าออกแล้วไม่เต็ม หรือดอกเบี้ยสูงกว่าปกติ แสดงว่าบริษัทต้องการจูงใจนักลงทุน เพราะความน่าเชื่อถือลดลง
หุ้นกู้ กับการจัดอันดับเครดิต
สิ่งหนึ่งที่ช่วยให้เราแยกแยะได้ง่ายว่า หุ้นกู้น่าสนใจ หรือไม่ คือเครดิตเรทติ้ง สถาบันจัดอันดับจะประเมินว่าบริษัทมีความสามารถ ในการชำระหนี้ได้มากแค่ไหน ยิ่งอันดับสูง ความเสี่ยงยิ่งน้อย นักลงทุนรายใหญ่รวมถึงกองทุนก็มักเลือกลงทุนกับหุ้นกู้ระดับนี้
หุ้นกู้ กับนักลงทุนสถาบัน
หลายครั้งหุ้นกู้ถูกจองซื้อโดยกองทุน หรือสถาบันการเงินก่อน ที่นักลงทุนรายย่อยจะเข้าถึง เหตุผลเพราะกองทุนเหล่านี้ มองหาผลตอบแทนที่สม่ำเสมอ และมั่นคง จึงเลือกใช้หุ้นกู้เป็นเครื่องมือหลักในการจัดพอร์ต
หุ้นกู้ ช่วยเสริมสมดุลพอร์ตการลงทุน
แม้ผลตอบแทนอาจไม่หวือหวาเหมือนหุ้นสามัญ แต่หุ้นกู้ช่วยให้พอร์ตมีเสถียรภาพมากขึ้น ตัวอย่างเช่น ถ้าตลาดหุ้นผันผวนหนัก หุ้นกู้ที่เราถืออยู่ก็ยังสร้างดอกเบี้ยแน่นอนให้เรา
หุ้นกู้ ระยะสั้นกับระยะยาว
- หุ้นกู้ระยะสั้น มักมีอายุไม่เกิน 3 ปี เหมาะกับคนที่ไม่อยากเสี่ยงนาน
- หุ้นกู้ระยะยาว มีอายุตั้งแต่ 5 ปีขึ้นไป มักให้ดอกเบี้ยสูงกว่า แต่ก็เสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจมากกว่า
หุ้นกู้ กับสภาพคล่อง
ต่างจากหุ้นสามัญที่เราซื้อขายในตลาดได้ทันที หุ้นกู้บางรุ่นอาจขายต่อยาก นักลงทุนจึงควรมั่นใจว่าจะถือไปจนถึงครบกำหนด หรือเลือกหุ้นกู้ที่มีตลาดรองรองรับ
หุ้นกู้ กับภาษี
ดอกเบี้ยจากหุ้นกู้ถือเป็นรายได้ที่ต้องเสียภาษี ณ ที่จ่าย ดังนั้น เวลาคิดผลตอบแทนจริง ควรหักภาษีออกด้วย ไม่งั้นอาจประเมินว่าผลตอบแทนสูงเกินจริง
การติดตามข่าวเกี่ยวกับหุ้นกู้
หลายครั้งบริษัทจะประกาศแผนออกหุ้นกู้ผ่านสื่อการเงิน หรือเว็บไซต์ตลาดหลักทรัพย์ การติดตามข่าวอย่างสม่ำเสมอทำให้เรามีโอกาสจองซื้อก่อนที่จะเต็ม
หุ้นกู้ กับเศรษฐกิจโลก
การเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจโลก เช่น เงินเฟ้อ ดอกเบี้ย หรือวิกฤติการเงิน ล้วนส่งผลต่อหุ้นกู้โดยตรง ยกตัวอย่าง ถ้าเฟดสหรัฐขึ้นดอกเบี้ย หุ้นกู้ใหม่ในไทยก็อาจต้องเพิ่มดอกเบี้ยแข่ง เพื่อดึงดูดนักลงทุน
หุ้นกู้กับนักลงทุนรายย่อย
ถึงแม้หลายคนมองว่า หุ้นกู้เหมาะสำหรับรายใหญ่ แต่ปัจจุบันหลายบริษัท เปิดโอกาสให้นักลงทุนรายย่อยเข้าถึงได้ด้วยเงินลงทุนไม่กี่หมื่นบาท ทำให้เป็นอีกทางเลือกสำหรับ คนที่อยากได้ผลตอบแทนสูงกว่าฝากประจำ
เคล็ดลับสำหรับการถือหุ้นกู้ให้อุ่นใจ
- กระจายการลงทุนไปหลายบริษัท
- เลือกระยะเวลา ที่เหมาะกับแผนการเงินของเรา
- อย่าไล่ตามดอกเบี้ยสูงอย่างเดียว ให้ดูเครดิตบริษัทประกอบ
- ติดตามข่าวบริษัท ที่เราถือหุ้นกู้อยู่เสมอ
หุ้นกู้ กับอนาคตของนักลงทุนไทย
เมื่อการลงทุนออนไลน์เข้ามามีบทบาท หุ้นกู้ก็เริ่มเข้าถึงง่ายขึ้น หลายธนาคารและโบรกเกอร์เปิดให้จองซื้อผ่านแอป ไม่ต้องไปสาขา ทำให้นักลงทุนรุ่นใหม่ เริ่มมองหุ้นกู้เป็นหนึ่งในทางเลือกที่ไม่ควรมองข้าม
สรุป เสริมท้ายบท
การเข้าใจว่า หุ้นกู้ คือ ไม่ได้แค่ทำให้รู้ว่ามันเป็นตราสารหนี้ของบริษัท แต่ยังทำให้เห็นว่า มันคือหนึ่งในเครื่องมือสำคัญของการเงิน และการลงทุน หุ้นกู้สะท้อนความเชื่อมั่นของนักลงทุน เสริมสมดุลของพอร์ต และยังช่วยให้บริษัทสามารถเติบโตได้ การรู้เท่าทันทั้งข้อดี และข้อเสีย จะทำให้เราใช้หุ้นกู้เป็นเครื่องมือสร้างความมั่นคงทางการเงินได้อย่างมั่นใจ Gocprime
